Tulou Phúc Kiến, quần thể nhà ở độc đáo

Tulou Phúc Kiến là một quần thể các ngôi nhà bằng đất được xây dựng hết sức độc đáo của Trung Quốc, chúng là kiểu nhà của người Hẹ và các dân tộc khác sinh sống tại các vùng núi ở phía tây nam tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Phần lớn các ngôi nhà tại đây được xây dựng trong thời gian từ thế kỷ XII đến thế kỷ XX.

Tulou Phuc Kien là thuật ngữ chính thức do UNESCO đặt cho. Hiện có khoảng hơn 20.000 Tulou như vậy đang tồn tại ở tỉnh Phúc Kiến, trong khi đó chỉ có 3.000 Tulou mới chính thức gọi là Tulou Phúc Kiến mà thôi.

Cách bố trí nhà Tulou Phúc Kiến tuân thủ theo nguyên tắc “ôm trọn và mở rộng không gian”: Gồm 1 bức tường khá lớn tạo thành một dạng tường bao vững chắc ôm trọn tổng thể vành đai của các khu dân cư vào thành một khối, và trong trung tâm của nhà thường hiện diện một khoảng giếng trời rộng lớn.

Trên nền giếng trời này, người ta dựng một căn nhà nhỏ, căn nhà này sẽ được dùng để làm nhà tổ tiên dùng cho các hoạt động cúng bái người quá cố, các hội lễ, gặp mặt, cưới hỏi, tang ma và các chức năng nghi lễ khác nữa. Giếng trời này có thể có hình tròn, hình bán nguyệt, hình bầu dục, hình chữ nhật, hình vuông và đôi khi cả hình ngũ giác.

tulou-phuc-kien-hinh-anh-1

Nền nhà Tulou Phuc Kien được dựng bằng đá, riêng phần mái nhà được kết dính vững như bàn thạch thường gồm 2 đến 3 tầng mái. Ngoài ra còn có một máng nước mưa hình tròn nằm trên đỉnh mái của nhà Tulou, mái này có tác dụng phòng ngừa nước mưa tạt vào làm hư hỏng tường nhà.

Tulou thường là dạng nhà vây khá lớn, đôi khi có dạng hình chữ nhật hoặc hình tròn với vách tường nhà làm bằng đất khá dày (thường dày hơn 1,8 m, kiểu nhà này có bộ khung làm hoàn toàn bằng gỗ, chiều cao từ 3 đến 5 tầng, mỗi quần thể nhà như vậy là nơi sinh sống của trên 80 hộ gia đình quần tụ bên nhau.

Có tổng cộng khoảng 46 ngôi nhà Tulou tọa lạc tạo thành những cụm nhà hết sức đặc trưng tại làng Chuxi, Tianluokeng, Hekeng, Gaobei, Dadi, Hongkeng… Quần thể nhà Tulou này đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới vào năm 2008.

tulou-phuc-kien-hinh-anh-2

Không giống như các nhà ở khác trên thế giới với kiểu kiến trúc phản ánh tầng lớp thứ bậc trong xã hội, nhà Tulou Phuc Kien là nơi bảo lưu các đặc tính độc đáo nhất về các giá trị sinh hoạt và định cư của một cộng đồng nhiều hộ gia đình quây quần bên nhau.

Tất cả các gia đình trong một quần thể Tulou đều tồn tại trong một thể thống nhất và cùng được bảo vệ che chở lẫn nhau. Tất cả các phòng “nhà” đều xoay mặt vào nhà thờ tổ tiên, tượng trưng cho mối quan hệ bền chặt giữa người đang sống với người quá cố.

Trả lời